Steeds meer Belgische zakenlui ‘thuis’ in Monaco

Een pak meer Belgische zakenlui geeft een appartement in Monaco op als thuisadres. Maar wonen ze er echt? De Tijd brengt de zonnige adressen in kaart.

Door LARS BOVÉ, PIET DEPUYDT, DAVID ADRIAEN en WIM DE PRETER, 31 december 2016
Techniek en multimedia: THOMAS ROELENS, RAPHAEL COCKX en MAARTEN LAMBRECHTS

Ruim 530 bestuurders en leiders van Belgische bedrijven geven Monaco op als hun officieel thuisadres. Dat ontdekte De Tijd op basis van hun Belgische jaarrekeningen en publicaties in het Belgisch Staatsblad. Dat zijn er twee keer meer dan drie jaar geleden, wanneer De Tijd hetzelfde onderzoek voerde. We kunnen in elk geval besluiten dat steeds meer mensen met zakenbelangen in ons land, officieel in het Vorstendom wonen. Er wonen meer Belgen in Monaco dan Nederlanders, Zwitsers, Duitsers, Amerikanen,...

Maar wonen ze daar ook echt? Dat is de hamvraag. Want er zijn serieuze belastingvoordelen mee gemoeid. Belgen die officieel in Monaco wonen, betalen 0 procent personenbelasting. En dat zal niet gauw veranderen want het is al zo sinds 1869. Ook voor erfenissen en schenkingen aan kinderen is het tarief 0 procent. Fiscalisten prijzen Monaco ook aan voor het beheren van al uw trusts en schermvennootschappen in verre exotische belastingparadijzen. In Monaco worden geen vragen gesteld over uw wereldwijd vermogen of uw offshore-bedrijven.

De belastinginspectie probeert op verschillende manieren te achterhalen of Belgen wel effectief wonen in Monaco. Onder andere door navraag te doen bij het helicopterbedrijf dat ze zouden inhuren om naar ons land te pendelen of voor sporters via hun ‘whereabouts’ die ze moeten opgeven aan de dopinginstanties.

Ook uit een screening van De Tijd blijkt dat niet alle Belgen in Monaco daar echt wonen. Zoals een ex-bankier die nog in België bestuurder is in de financiële sector en op sociale media prijsgeeft dat hij gewoon in zijn West-Vlaamse geboortestad woont. Een andere ondernemer laat op sociale media wel uitschijnen dat hij in Monaco woont, maar zijn kinderen zitten gewoon in een Belgische school en voetbalclub. 

Een opmerkelijk voorbeeld is ook de socialistische oud-senator en -burgemeester van Ronse, Orphale Crucke. Als bestuurder in vennootschappen geeft hij de jongste jaren Monaco op als officiële domicilie. Dat deed hij ook nog dit jaar, ook al blijkt hij gewoon in de Belgische telefoongids te staan. En wanneer de voetbalclub SK Ronse de oud-senator twee jaar geleden een brief stuurde, gebeurde dat ook gewoon bij hem ‘thuis’ in Ronse. Als we oudere bedrijfsdocumenten natrekken van de ex-politicus blijkt dan weer dat hij vroeger ook een Luxembrugs adres als domicilie gebruikte. Crucke wil weinig woorden kwijt aan de zaak als we hem bellen in Ronse. ‘Ik woon overal. Ik ben gepensioneerd’.

De vraag is natuurlijk of sommige Belgische bedrijfsleiders überhaupt een appartement bezitten of huren in Monaco. In hun jaarrekeningen vinden we bijna nooit het juiste postbusnummer terug. Daardoor kunnen we niet achterhalen of sommige zakenlui misschien dezelfde postbus delen. Want dat er geknoeid wordt met adressen in Monaco, is duidelijk

Wordt geladen, even geduld...

Monaco

Om een verblijfsvergunning te krijgen, moet u natuurlijk een appartement kopen of huren in het dwergstaatje van 2,02 km². Monaco is dan ook de dichtst bevolkte staat ter wereld met meer dan 30.500 inwoners. .

Chateau Perigord

Liefst 21 zakenlui uit ons land wonen op hetzelfde adres, in de Château Périgord. Dat is allesbehalve een kasteel, maar één van de ‘goedkopere’ appartementsblokken in het Vorstendom. Voor 3.200 euro per maand huurt u er een appartementje van 42m² met slechts één kamertje en zonder terras. Er staat momenteel ook een appartement van 90 m² te koop, met drie kamers, maar ook zonder terras, voor 3,2 miljoen euro.

1,2 miljoen euro voor veredeld bezemkot

Er zijn, naar Monegaskische normen, nog goedkopere stekjes te vinden, maar zou u daar ook echt willen wonen? Bijvoorbeeld in het appartementsgebouw waar tennisspeelster Yanina Wickmayer tot begin 2014 nog officieel woonde in Monaco, staat momenteel een ‘veredeld bezemkot’ te koop, van 29m² met alleen een gangetje dat uitgeeft op één kleine ruimte, voor de som van 1,2 miljoen euro. Als u in datzelfde gebouw liever vijf kamers en 4 badkamers wenst, met 260 m² woonoppervlakte en een terras van 50 m², betaalt u 15 miljoen euro.

Thuis op hotel?

We vonden ook drie zakenlui met een opmerkelijk thuisadres in Monaco: aan de avenue des Spelugues, nummer 12. Dat is het adres van een groot viersterrenhotel met ruim 600 kamers, de Fairmont Monte Carlo. Onder andere de Gentse vastgoedbaas Ignace De Paepe van MG Real Estate geeft dit hotel op als zijn domicilie. Als toerist betaalt u er voor een hotelkamer 600 euro per nacht. Maar wie goed zoekt, ontdekt dat je er ook een jaar lang een hotelkamer kan afhuren voor 96.600 euro. Hoewel je dan nog altijd in een hotelkamer verblijft, garandeert de verhuurder dat u daarmee recht hebt op een officiële verblijfsvergunning in Monaco.

Al blootgelegde domiciliefraude

Vorige maand voerde het gerecht nog huiszoekingen bij de Belgische zakenfamilie Salik voor het omkopen van Monegaskische politiemensen om te helpen veinzen dat een 12-tal familieleden ginds wonen. Eén van de drie adressen in Monaco die we terugvinden van de familie Salik blijkt ook de residentie te zijn van het consulaat van België in Monaco. De wereld is klein in het Vorstendom.

495 linken naar belanstingsparadijzen

Nog een ander adres dat de familie Salik gebruikt, is het appartementsgebouw ‘Shangri-La’ aan de Boulevard Albert 1er. Dat brengt ons dan weer bij de Panama Papers, de miljoenen documenten over nepvennootschappen in belastingparadijzen die begin dit jaar zijn gelekt bij het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca. Alleen al vanuit dit adres in Monaco zijn honderden offshore-vennootschappen opgezet via dat ene Panamese advocatenkantoor, goed voor 495 linken naar belastingparadijzen. Ook het topadres bij de Belgen, de Château Périgord, komt in de Panama Papers meer dan 450 keer voor, met offshores op Samoa, de Britse Maagdeneilanden, in Panama,... Monaco is een walhalla voor exotische schermvennootschappen: bijna elke straat in Monaco duikt op in de Panama Papers..

Spinnenweb van belastingsparadijzen

Ook verschillende van de 530 zakenlui uit België blijken via hun adres in Monaco offshores te hebben besteld bij Mossack Fonseca. Zoals een bejaarde zakenman die een Panamese schermvennootschap regelde met de hulp van HSBC Private Bank in Monaco. Dat gebeurde in dezelfde periode dat hij zijn groot vastgoedbedrijf in Brussel van de hand deed. Om opbrengsten te versluizen? Om bankrekeningen te verbergen? We zien hoe nog een andere zakenman vanuit Monaco een offshore op de Britse Maagdeneilanden regelde. En een zakenvrouw met belangen in België regelde haar offshore op de Seychellen vanop haar adres in Monaco met de hulp van Société Générale in... Luxemburg. Het spinnenweb van belastingparadijzen is compleet als we in de Panama Papers lezen dat Mossack Fonseca z’n klanten in Monaco bediende via het eiland Jersey.

Reeds in opspraak

Enkele van de 530 zakenlui kwamen trouwens al in opspraak. Zoals de Limburgse ‘Monegask’ Paul Breuls, die al veroordeeld was, en deze maand zijn filmhuis Corsan overkop zag gaan, met een miljoenenkater bij ruim duizend investeerders als gevolg. Ook van de veroordeelden in een grote Antwerpse containerfraude wonen er minstens twee in het dwergstaatje.  We vinden ook de spilfiguur in een vleesfraudezaak terug in Monaco. Opmerkelijk, familieleden van de man zijn een nieuw bedrijf in de voedingssector begonnnen en vestigden die vennootschap ook in Monaco. Bedrijven kunnen in Monaco hun belastingtarief via allerlei voordelen gemakkelijk drukken tot 6 procent. Op de verpakkingen in de winkel zal u wel nog lezen dat de productie in ons land gebeurde. Gefabriceerd in België, geoptimaliseerd in Monaco.